AktualnościProfilaktyka zdrowotna

NORMY TSH – jakie są, co na nie wpływa i jak je mierzyć?

Normy TSH

Normy TSH

Stężenia TSH, FT3 i FT4 powinny mieścić się w granicach norm.  Warto jednak pamiętać, że nie liczą się cyferki, a pacjent. Dążymy do równowagi hormonów, a nie norm. Poza tym pojawiają się głosy i badania, że normy dla TSH są zawyżone.

Normy laboratoryjne różnią się między sobą, ale zazwyczaj jest to 0,3-0,4 mlU/l do 4,5-5,0 mlU/l. Towarzystwa endokrynologiczne na świecie, jak Association of Clinical Endocrinologists i National Academy of Clinical Biochemistry, proponują górną wartość TSH, odpowiednio 3,0 mlU/l i 2,5 mlU/l. Niektóre publikacje podają, że osoby z niedoczynnością tarczycy czują się najlepiej, a objawy ustępują, jeśli TSH mieści się w granicach 0,5-2,0 mlU/l .

Badania pokazują, że TSH u osób zdrowych wynosi poniżej 2,0 – 2,5 mlU/l . Inne badanie wykazało, że u osób z TSH poniżej 2,0, rzadko występowały podwyższone wartości przeciwciał ATPO. Przeciwciała te wykazywały tendencję wzrostową, jeśli poziom TSH podwyższał się.

Oznaczenie stężenia TSH

Badanie stężenia TSH, czyli inaczej hormonu tyreotropowego lub tyreotropinu, wykonuje się głównie w celu oceny stanu metabolicznego tarczycy oraz w monitorowaniu leczenia chorób tarczycy. TSH jest hormonem wydzielanym przez przysadkę mózgową, a zmiany jego stężenia na zasadzie  sprzężenia zwrotnego, wpływają na zmiany poziomu  hormonów wydzielanych przez tarczycę: T3 i T4.

Do pracy tarczycy warto oznaczyć, obok TSH,  stężenie FT3 i FT4 – wolnych hormonów tarczycy. Optymalne normy wolnych hormonów FT3 i FT4 powinny oscylować powyżej 50% zakresu normy (każde laboratorium ma inne normy wolnych hormonów).

Co może wpływać na wartości TSH

Na stężenie TSH może wpływać wiele czynników.

  • Leki na tarczyce

Hormony tarczycy syntetyczne i naturalne wpływają na wartości TSH.

  • Wiek

Należy pamiętać, że wartość TSH zmienia się z wiekiem. Osoby młodsze mają zazwyczaj niższy poziom TSH, osoby starsze wyższy. U niemowląt TSH jest wysokie.

  • Płeć

Kobiety mają wyższe TSH niż mężczyźni.

  • Ciąża

U kobiet w ciąży TSH waha się.

  • Kolor skóry

Osoby rasy białej i latynoskiej mają wyższe TSH niż Afroamerykanie.

  • Stan zdrowia

Osoby chore, po urazach, po interwencjach chirurgicznych mogą mieć podwyższone TSH.

  • Inne choroby autoimmunologiczne

Na przykład, u niezdiagnozowanych osób chorujących na celiakię, TSH może być podwyższone. Po wprowadzeniu diety bezglutenowej, TSH może się obniżyć

  • Jod

Nadmiar i niedobór mogą wpływać na poziom TSH.

  • Inne leki

Niektóre leki, np. stosowane w chorobie Parkinsona, mogą podwyższać TSH. To samo dotyczy amfetaminy, efedryny i pseudoefedryny, dopaminy, L-dopa, glikokortykosteroidów, amiodaronu, propranololu, propylotiouracylu.

Inne przyczyny zmian stężeń TSH związane ze stanem zdrowia

Przyczyny wzrostu stężenia, obok niedoczynności tarczycy, to: guz przysadki wydzielający TSH, nadczynność przysadki oraz ektopowe wydzielanie TSH, radioterapia tarczycy i szyi, pooperacyjna niedoczynność tarczycy, defekty syntezy hormonów.

Przyczyny obniżenia stężeń to: nadczynność tarczycy w takich chorobach i stanach, jak choroba Gravesa i Basedowa, choroba Plummera (wole wieloguzkowe toksyczne),  choroby przysadki (w tym guz), niedoczynność przysadki mózgowej, nowotwory tarczycy, gruczolak toksyczny, przejściowe poporodowe zapalenie tarczycy, niedoczynność podwzgórza.

Optymalne normy TSH 0,5 – 2,5 mlU/l

Kiedy oznaczać TSH

Najwyższe stężenie występuje w godzinach nocnych, między 23:00 a 4:00 rano, a najniższe, po południu około 16.00. Cechuje go dobowy rytm wydzielania, pulsacyjnie co 2 godziny.

Hormony należy oznaczać w godzinach wczesnorannych, na czczo, bez leku, jeśli jest przyjmowany.

Podsumowanie

Jesteśmy różni, dlatego każda osoba ma swój optymalny poziom hormonów, przy których czuje się dobrze. Nie należy na siłę dążyć do ogólnie przyjętych norm, tylko słuchać swojego organizmu i wspólnie z lekarzem ustalić dawkę leku (hormonu), jeśli to konieczne. Hormony powinny być dobrane do danego pacjenta.

Mój znajomy endokrynolog ma zwyczaj mawiać: „Kobieto, nie jesteś TSH, nie identyfikuj się z tą wartością.”

Z tą refleksją Was zostawiam

Dużo zdrowia,

Justyna Salamonowicz-Gustaw

Informacje o autorze .
Justyna Salamonowicz-Gustaw
Prezes Zarządu Stowarzyszenia, dietetyk, doradca żywieniowy, nauczycielka jogi i relaksacji, założycielka poradni i bloga Kod Równowagi. 
Autorka w prasie branżowej, recenzentka polskiej wersji książek Izabeli Wentz. Występuje w mediach i na konferencjach. Jest mentorką w Programie BwKR. Promotorka zdrowego stylu życia i zrównoważonej diety. Prowadzi warsztaty i kursy. Sama choruje na Hashimoto od wielu lat i uważa, że ta choroba zmieniła jej życie … na lepsze. Uważa, że każdą słabość można przekuć w sukces. Prywatnie stara się żyć w duchu slow life w wielkim mieście.i
https://kodrownowagi.pl/oferta/warsztaty-kursy/